देवेन भारती, एक जबरदस्त गेम-चेंजर, यांनी सर्व तांत्रिक अडथळ्यांना हुशारीने संपूष्ठत आणली आहे आणि आता मुंबई पोलिस आयुक्त म्हणून ते अतुलनीय शक्ती वापरतील.

काही अति हुशार आणि धाडसी भारतीय पोलीस सेवा (आयपीएस) अधिकारी त्यांच्या नियुक्त्यांमध्ये कुशलतेने व्यवहार करतात, बुद्धिमत्ता आणि दृढनिश्चय दाखवतात. याचा अर्थ असा नाही की इतर अधिकाऱ्यांना बुद्धिमत्तेची कमतरता आहे; उलट, बरेच अधिकारी स्वतःच्या हक्कांसाठी लढण्याची इच्छाशक्ती दाखवत नाहीत. हे अधिकारी कायद्याच्या अंमलबजावणीचे भविष्य दर्शवतात, त्यामुळे स्वतःसाठी न्याय मिळवण्यात त्यांची असमर्थता ही जनतेसाठी न्याय मिळवण्याच्या त्यांच्या क्षमतेबाबत प्रश्न उपस्थित करते. अशा गतिशीलतेमुळे व्यवस्थेच्या प्रामाणिकपणावर शंका निर्माण होते.

श्री. देवेन त्रिपुरारी शरण भारती (RR: 19941049, 1994 बॅच आयपीएस) हे अति बुद्धिमान अधिकारी म्हणून ओळखले जातात. त्यांच्या वादग्रस्त प्रतिष्ठेनंतरही, त्यांनी महाराष्ट्रातील विविध राजकीय पक्षांचे समर्थन कायम ठेवले आहे. 2022 मध्ये, तत्कालीन ग्रेटर मुंबईचे पोलीस आयुक्त संजय पांडे यांनी दक्षिण मुंबई आणि उपनगरीय मुंबईसाठी दोन विशेष पोलीस आयुक्त पदे निर्माण करण्याचा प्रस्ताव दिला होता (संदर्भ: पोआ/कक्ष-२(रवका)/९५/२०२२, दिनांक 13/05/2022), जो अतिरिक्त मुख्य सचिव, गृह विभाग, महाराष्ट्र यांना पाठवला गेला. या प्रस्तावाला कोणतेही दस्तऐवजीकरण आधार नव्हते. प्रस्तावित विशेष आयुक्तांनी त्यांच्या संबंधित अतिरिक्त आयुक्त, कार्यालये आणि पोलीस स्टेशन यांच्यावर देखरेख करणे आणि त्यांच्या कार्यक्षेत्रात गुन्हे आणि कायदा व सुव्यवस्था व्यवस्थापित करणे अपेक्षित होते.

वादग्रस्त रेकॉर्ड आणि प्रतिकूल अहवाल शासन प्राप्त असूनही, श्री. भारती यांची 4 जानेवारी 2023 रोजी संपूर्ण मुंबईसाठी विशेष पोलीस आयुक्त म्हणून नियुक्ती झाली (शासन आदेश क्र. आयपीएस-2022/प्र.क्र. ४३७/ पोल -१). या भूमिकेत, मुंबई शहरातील गुन्हे आणि कायदा व सुव्यवस्थेबाबत सर्व चार संयुक्त पोलीस आयुक्तांना त्यांना अहवाल देणे आवश्यक होते.

30 एप्रिल 2025 रोजी तत्कालीन मुंबईचे पोलीस आयुक्त श्री. विवेक फणसाळकर यांच्या निवृत्तीनंतर, एक महत्त्वपूर्ण आणि जणू उद्देशपूर्ण बदल घडला. आयुक्तांचे पद, जे परंपरेने पोलीस महासंचालक ( Director General of Police)  दर्जाचे अधिकारी सांभाळत होते, ते अतिरिक्त पोलीस महासंचालक (Additional Director General of Police.) दर्जावर खाली आणले गेले. या बदलामुळे श्री. भारती यांची मुंबईचे पोलीस आयुक्त म्हणून नियुक्ती सुलभ झाली, ज्यामुळे उत्कृष्ट सेवा रेकॉर्ड असलेल्या ज्येष्ठ अधिकाऱ्यांना बाजूला सारले गेले (शासन आदेश क्र. एच.डी.-१००१०/१९/२०२५/ पोल -१, दिनांक 30.04.2025).

याचप्रमाणे, विशेष पोलीस आयुक्त पदाबाबतही असाच डावपेच दिसून आला. श्री. भारती यांच्या मूळ दर्जाच्या अधिकाऱ्यांना हे पद मिळण्यापासून रोखण्यासाठी, हे पद विशेष पोलीस महानिरीक्षक (Special Inspector General of Police) दर्जावर खाली आणले गेले आणि संयुक्त पोलीस आयुक्त गुप्तचर (Joint Commissioner of Police Intelligence) असे पुनर्वर्गीकृत केले गेले, ज्याच्या कर्तव्यांचा फोकस मुंबई शहरासाठी गुप्तचर कार्यावर केंद्रित करण्यात आला. हा बदल अनावश्यक वाटतो, कारण विशेष शाखा, ज्याचे नेतृत्व संयुक्त पोलीस आयुक्त कायदा व सुव्यवस्था आणि अतिरिक्त पोलीस आयुक्त, विशेष शाखा करतात, ती आधीच अशा जबाबदाऱ्या सांभाळते. त्यानंतर, सौ. आरती सिंग, एक अति सक्षम आयपीएस अधिकारी, यांची या पुनर्रचित भूमिकेत नियुक्ती झाली (शासन आदेश क्र.  एच.डी.-१००१०/२४/तीन/२०२५/ पोल -१, दिनांक 16.05.2025). या पुनर्रचनेमुळे श्री. भारती यांच्या अधिकाराला भविष्यातील संभाव्य आव्हाने प्रभावीपणे दूर झाली.

या सर्व घटना एकत्रितपणे व्यवस्थेतील कथित हेराफेरीचा नमुना दर्शवतात, ज्यामुळे महाराष्ट्रातील वरिष्ठ आयपीएस पदांच्या नियुक्ती आणि पुनर्रचनेत निष्पक्षता आणि पारदर्शकतेबाबत गंभीर चिंता निर्माण होतात.